Economy

Siasatan Forensik Tabung Haji Diperluas: Tumpuan Terarah Kepada Pegangan Saham CMSB dan Pemulihan Aset UJSB

KUALA LUMPUR: Siasatan forensik berterusan terhadap Lembaga Tabung Haji (TH) kini memasuki fasa lebih terperinci selepas kerajaan memutuskan untuk melanjutkan siasatan sehingga tahun semasa. Antara perkara yang menjadi perhatian ialah perubahan pegangan TH dalam syarikat infrastruktur, Cahya Mata Sarawak Berhad (CMSB), serta latar belakang kompleks berkaitan langkah penyelamatan oleh Kementerian Kewangan pada 2018.

Berdasarkan pemfailan kawal selia, Tabung Haji kini dilaporkan mempunyai pegangan langsung sebanyak 61.79 juta saham atau (5.745) peratus dalam CMSB. Angka ini menunjukkan pengurangan daripada pegangan terdahulu sebanyak 70.39 juta saham atau (6.55) peratus, susulan pelupusan sebanyak 8.6 juta saham menerusi pasaran terbuka pada awal 2026.

Dalam pada itu, Urusharta Jamaah Sdn Bhd (UJSB), syarikat tujuan khas (SPV) di bawah Kementerian Kewangan, dilaporkan masih memegang 52.0029 juta saham atau (4.84) peratus dalam CMSB. Pegangan itu dipindahkan kepada UJSB pada Disember 2018 sebagai sebahagian daripada pelan penstrukturan bernilai RM19.9 bilion bagi melindungi TH daripada defisit kemerosotan nilai aset yang ketara.

Persoalan kini timbul mengenai faktor yang mendorong pendedahan awal TH terhadap CMSB. Rekod institusi terdahulu menunjukkan bahawa laporan daripada Maybank Investment Bank (Maybank IB) sebelum ini meletakkan CMSB sebagai instrumen pelaburan jangka panjang yang amat berdaya maju dan kukuh berasaskan faktor berikut:

Antara faktor yang diketengahkan ialah:

• Kelebihan infrastruktur (Infrastructure Moat): Maybank IB telah mengetengahkan CMSB sebagai penerima manfaat utama kitaran peningkatan pembangunan infrastruktur di Sarawak, berikutan kedudukannya dalam sektor simen, bahan binaan dan penyelenggaraan jalan.
• Potensi pemulihan (Turnaround Prospects): Analisis susulan Maybank IB turut menunjukkan prospek pemulihan kewangan CMSB, termasuk jangkaan operasi kilang fosfatnya mencapai titik pulang modal, meskipun aset legasi terus memberi tekanan kepada kedudukan kewangan Syarikat TH.

Penilaian pasaran saham mewah (blue-chip) syarikat CMSB yang bernada optimistik ini dipercayai menjadi asas justifikasi komersial bagi jawatankuasa pelaburan TH untuk menyalurkan berbilion ringgit simpanan pendeposit ke dalam konglomerat Sarawak tersebut sebelum krisis 2018.

Meskipun TH kini aktif melupuskan saham di pasaran terbuka bagi mengimbangi semula portfolionya, tempoh pelaksanaan bagi mengambil semula aset-aset kritikal yang dipindahkan kepada UJSB dilihat berlangsung dengan amat perlahan.

Berdasarkan rekod terdahulu, TH mengambil masa kira-kira lapan tahun untuk mendapatkan semula aset daripada UJSB secara berperingkat. Perkara itu dapat dilihat pada Julai 2026 apabila TH berjaya mendapatkan semula tanah ikonik di Tun Razak Exchange (TRX) serta aset perladangan kelapa sawit daripada UJSB.

Pihak pengurusan TH menegaskan bahawa sebarang langkah pembelian balik aset tertakluk sepenuhnya kepada ujian daya maju komersial yang ketat. Ini memberi petunjuk bahawa pengambilalihan semula 52 juta saham CMSB yang kini berada di bawah UJSB hanya akan dipertimbangkan sekiranya penilaian ekuiti tersebut menepati metrik diskaun yang ketat, sama seperti pendekatan yang digunakan bagi aset TRX dan perladangan.

Pendedahan laporan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) setebal 211 muka surat yang telah dinyahklasifikasikan turut membongkar salah laku kewangan dan pelaburan yang bersifat sistemik antara 2014 hingga 2020.

Namun, skop siasatan kini tidak lagi hanya tertumpu kepada sejarah pengurusan TH.

Perkembangan ini mengesahkan bahawa siasatan yang sedang berjalan bukan sekadar meneliti rekod lampau, sebaliknya memberi implikasi berterusan terhadap kedudukan aset institusi berkenaan hari ini.

Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim telah mengarahkan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), Bank Negara Malaysia dan polis untuk melanjutkan siasatan sehingga tempoh semasa.

Skop yang lebih luas itu membolehkan urusan pelupusan saham TH di pasaran terbuka pada 2026, penyusunan semula portfolio serta keputusan berkaitan pengurusan aset diteliti bagi memastikan tiada lagi kebocoran atau penyusutan nilai dana pendeposit berlaku.